Rezonans magnetyczny vs. tomografia komputerowa: kiedy stosować które badanie?


16/07/2024

Rezonans magnetyczny (MRI) i tomografia komputerowa (TK) stanowią cenne narzędzie diagnostyki obrazowej. Dzięki badaniom można dokładnie zobrazować struktury organizmu m.in. kości, tkanki miękkie oraz organy. Efektem są trójwymiarowe zdjęcia niezbędne do określenia diagnozy i dalszego leczenia. MRI i TK często postrzegane są za tożsame, jednak istnieją pomiędzy nimi istotne różnice. Przede wszystkim bazują na odmiennych zjawiskach fizycznych, są więc stosowane w różnych celach diagnostycznych. Wyjaśniamy, kiedy najlepiej wykonać badanie rezonansu magnetycznego, a kiedy tomografii komputerowej.

Podobieństwa i różnice między rezonansem magnetycznym i tomografią komputerową

Zarówno tomografia komputerowa, jak i rezonans magnetyczny mają za zadanie precyzyjną ocenę struktur narządów i wykrycie wszelkich nieprawidłowości w ich budowie. Obydwie procedury są bezbolesne, nie wymagają więc podawania znieczulenia. W celu poprawy jakości obrazowanych struktur anatomicznych rezonans i tomografia mogą być wykonywane po wcześniejszym podaniu środka cieniującego (kontrastu). Jednak co istotne, używa się w tym celu innych substancji. Podczas badań pacjent kładzie się na stole diagnostycznym, który następnie przesuwany jest do specjalnej tuby. Na czas naświetlania należy pozostać w nieruchomej pozycji. W rezonansie magnetycznym wspomniana tuba wytwarza silne pole magnetyczne i fale radiowe, natomiast w tomografii komputerowej emituje fale X, czyli promieniowanie rentgenowskie.

Kiedy stosuje się rezonans, a kiedy tomografię?

Rezonans magnetyczny z niezwykłą precyzją obrazuje tkanki miękkie m.in. struktury mózgu, rdzeń kręgowy, szpik kostny, nerwy, mięśnie, czy malformacje naczyniowe. Badanie MRI zaleca się w diagnostyce:

  • chorób demielinizacyjnych: stwardnienie rozsiane (SM), choroba Alzheimera,

  • zmian niedokrwiennych mózgu i rdzenia kręgowego – pierwsza doba po udarze, kiedy deficyty nie są widoczne w tomografii komputerowej,

  • wad naczyń mózgowych: tętniaki mózgu,

  • urazów stawów, mięśni i więzadeł,

  • chorób klatki piersiowej i śródpiersia: guzy płuc, guzy mięśnia sercowego,

  • nowotworów prostaty oraz narządów rodnych.

Tomografia komputerowa to badanie pierwszego rzutu wykonywane w stanach zagrażających życiu, gdzie mogą wystąpić obrażenia wielonarządowe z krwawieniem wewnętrznym. Procedura jest wykorzystywana w diagnostyce urazów czaszkowo-krzyżowych oraz przy podejrzeniu ropnia mózgu. Badanie TK klatki piersiowej bardzo dobrze obrazuje struktury serca oraz naczyń wieńcowych. Wskazaniem do tomografii komputerowej są nieprawidłowości w obrębie jamy brzusznej (stany zapalne trzustki, wątroby, wyrostka robaczkowego oraz choroby nowotworowe).

Rezonans magnetyczny vs. tomografia komputerowa – które badanie jest lepsze?

Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, które z badań jest lepsze. Wszystko zależy od wskazań medycznych, sytuacji klinicznej pacjenta oraz decyzji lekarza prowadzącego. Rezonans w wielu przypadkach jest w stanie uchwycić tkanki trudne do obrazowania przez TK. Dlatego MRI często stanowi uzupełnienie tomografii komputerowej.

Rezonans magnetyczny można wykonywać u kobiet w ciąży (przeciwwskazaniem względnym jest pierwszy trymestr, wówczas decyduje o tym lekarz). Natomiast warto wiedzieć, że badanie MRI nie jest zalecane u osób ze wszczepionymi stymulatorami serca, ośrodkowego układu nerwowego oraz z implantami ślimakowymi.

Tomografia komputerowa jest tańsza, znacznie bardziej dostępna i trwa krócej, co ma szczególnie istotne znaczenie, w nagłych stanach zagrażających życiu (u osób po wypadkach). Zgodnie z prawem atomowym na prześwietlenie tomografem wymagane jest skierowanie. Procedura wykorzystuje dawki promieniowania, których nie można przekraczać.