Scyntygrafia
Centra wykonujące tę usługę
Opis usługi - Scyntygrafia
Scyntygrafia to badanie obrazowe z zakresu medycyny nuklearnej, oceniające czynność i metabolizm narządów oraz tkanek. W odróżnieniu od RTG i TK koncentruje się przede wszystkim na aktywności funkcjonalnej badanych struktur. Scyntygrafia pozwala zlokalizować rozwijający się nowotwór na wczesnym etapie choroby. Dzięki tej metodzie badane jest całe ciało, wykluczając bądź potwierdzając przerzuty, przede wszystkim do kości, ale również tarczycy czy sutka.
Scyntygrafia bada narządy, w których nagromadzony jest radioizotop, czyli tzw. znacznik, który „rozchodzi” się po jego organizmie. Gammakamera rejestruje emitowane promieniowanie, tworząc obraz rozmieszczenia znacznika w organizmie. Obszary o zwiększonym („gorące ogniska”) lub zmniejszonym („zimne ogniska”) wychwycie mogą wskazywać na proces chorobowy.
Scyntygrafia umożliwia wczesne wykrywanie zmian chorobowych, w tym nowotworowych, oraz ocenę funkcji narządów i tkanek. Do wykonania badania potrzebne jest skierowanie lekarskie.
Jakie choroby można wykryć dzięki scyntygrafii?
Badanie pozwala rozpoznać m.in.:
choroby serca (niedokrwienie, następstwa zawału),
choroby kości (przerzuty, zapalenia, złamania),
choroby tarczycy i przytarczyc,
schorzenia płuc (zatorowość),
choroby wątroby (marskość, guzy),
choroby nerek (zaburzenia filtracji, stany zapalne),
nowotwory neuroendokrynne,
ogniska infekcji.
Wskazania do wykonania scyntygrafii
Scyntygrafia znajduje zastosowanie m.in. w:
diagnostyce nowotworów i przerzutów,
planowaniu i monitorowaniu leczenia onkologicznego,
ocenie stanów zapalnych kości i stawów,
chorobach tarczycy i przytarczyc,
diagnostyce chorób serca (niedokrwienie, martwica),
ocenie funkcji nerek oraz wad wrodzonych (również u dzieci),
podejrzeniu guzów neuroendokrynnych,
wykrywaniu ognisk zapalnych i infekcji,
diagnostyce zespołów otępiennych.
Na czym polega badanie scyntygraficzne?
Badanie rozpoczyna się od podania radiofarmaceutyku – najczęściej dożylnie, rzadziej doustnie lub wziewnie. Następnie pacjent czeka, aż znacznik rozprowadzi się w organizmie i zgromadzi w ocenianym narządzie (od kilku minut do kilku godzin, zależnie od rodzaju badania).
Podczas obrazowania pacjent leży nieruchomo na stole, a gammakamera rejestruje promieniowanie gamma. Dane są przetwarzane komputerowo na obrazy 2D lub 3D, na podstawie których lekarz przygotowuje opis. Sama rejestracja trwa zwykle od kilku do kilkudziesięciu minut.
Stosowane dawki promieniowania są niskie, izotopy mają krótki okres półtrwania i są wydalane głównie z moczem. Po badaniu zaleca się dobre nawodnienie, częste oddawanie moczu oraz ograniczenie bliskiego kontaktu z małymi dziećmi i kobietami w ciąży w dniu badania.
Po badaniu zaleca się dobre nawodnienie, częste oddawanie moczu w celu przyspieszenia usunięcia radiofarmaceutyku z organizmu oraz ograniczenie bliskiego kontaktu z małymi dziećmi i kobietami w ciąży w dniu badania.
Jak przygotować się do scyntygrafii?
Przygotowanie zależy od rodzaju scyntygrafii, jednak najczęściej nie wymaga bycia na czczo ani szczególnych zaleceń. W niektórych typach badań lekarz może zalecić indywidualne przygotowanie (np. ograniczenie przyjmowania określonych leków lub spożywania wybranych produktów).
Przed przystąpieniem do badania należy zdjąć wszystkie metalowe elementy z okolicy objętej obrazowaniem, takie jak biżuteria, paski czy części garderoby zawierające metal, ponieważ mogą one zakłócać jakość uzyskanego obrazu. Warto również poinformować personel medyczny o przyjmowanych lekach, chorobach przewlekłych, alergiach oraz o ewentualnej ciąży lub karmieniu piersią, gdyż w takich sytuacjach może być konieczne zastosowanie dodatkowych środków ostrożności.
Przeciwwskazania do wykonania scyntygrafii
Scyntygrafia jest badaniem uznawanym za bezpieczne i mało inwazyjne, ponieważ wykorzystuje niewielkie dawki promieniowania jonizującego. Istnieją jednak sytuacje, w których jej wykonanie jest niewskazane lub wymaga szczególnej ostrożności. Przede wszystkim badania nie przeprowadza się u kobiet w ciąży ze względu na ryzyko działania promieniowania na rozwijający się płód. Również kobiety karmiące piersią powinny unikać scyntygrafii, ponieważ radiofarmaceutyki mogą przenikać do mleka matki – w niektórych przypadkach konieczne jest czasowe przerwanie karmienia.
Dodatkowo, ostrożność zaleca się u osób z ciężkimi reakcjami alergicznymi w wywiadzie, choć uczulenia na stosowane znaczniki zdarzają się bardzo rzadko. Lekarz może także odroczyć badanie u pacjentów, którzy niedawno przeszli inne procedury z użyciem kontrastu lub radioizotopów, aby uniknąć zakłócenia wyników.
Podsumowanie – najważniejsze informacje o scyntygrafii
scyntygrafia to badanie z zakresu medycyny nuklearnej oceniające funkcję i metabolizm narządów,
badanie umożliwia wczesne wykrywanie zmian chorobowych, w tym nowotworów i przerzutów,
podczas badania wykorzystuje się radioizotopy (znaczniki), których rozmieszczenie rejestruje gammakamera,
scyntygrafia pozwala na ocenę całego ciała lub wybranych narządów (np. kości, serca, tarczycy, nerek),
badanie jest bezbolesne i mało inwazyjne, a dawki promieniowania są niewielkie,
scyntygrafia wymaga skierowania lekarskiego oraz poinformowania personelu o stanie zdrowia,
przeciwwskazaniem do wykonania badania jest głównie ciąża, a w przypadku karmienia piersią, konieczne mogą być dodatkowe środki ostrożności.
Scyntygrafia umożliwia wykrywania zmian niewidocznych w innych badaniach obrazowych, dzięki czemu stanowi istotne wsparcie w diagnostyce i monitorowaniu leczenia wielu schorzeń. Wybierając sprawdzoną pracownię medycyny nuklearnej, pacjent zyskuje dostęp do precyzyjnej diagnostyki oraz bezpieczeństwo przeprowadzanego badania, co przekłada się na trafną diagnozę i odpowiednio dobrane leczenie.