PET/CT
Opis usługi
Centra wykonujące tę usługę
Lekarze
Dokumenty
Przygotowanie do badania PET-CT w sarkoidozie serca
Przygotowanie do badania PET-CT z użyciem 18F-FDG
Przygotowanie do badania PET-CT: 18F-cholina i 18F-PSMA
Opis usługi - PET/CT
Pozytonowa tomografia emisyjna (PET) połączona z tomografią komputerową (CT) to zaawansowane badanie medycyny nuklearnej, łączące ocenę procesów metabolicznych z dokładnym obrazem anatomicznym. Umożliwia wykrywanie zmian chorobowych na wczesnym etapie, zanim staną się widoczne w samej tomografii komputerowej lub rezonansie magnetycznym. Jest jedną z najbardziej precyzyjnych metod diagnostycznych i ma szerokie zastosowanie kliniczne.
Połączenie obrazowania metabolicznego PET i anatomicznego CT pozwala na bardzo dokładną lokalizację ognisk chorobowych oraz obrazowanie całego ciała w krótkim czasie.
W badaniu stosuje się dożylnie podawane radiofarmaceutyki. W Affidea wykorzystywane są trzy znaczniki: 18F-FDG, cholina oraz 18F-PSMA. Radioznacznik rozprowadzany jest z krwią i gromadzi się w tkankach o zwiększonym metabolizmie. Po podaniu preparatu pacjent pozostaje w spoczynku, a emitowane promieniowanie rejestrowane jest przez skaner PET; część CT umożliwia precyzyjną lokalizację zmian.
Co wykrywa PET/CT?
Badanie uwidacznia ogniska o zwiększonej aktywności metabolicznej, co pozwala wykrywać zmiany nowotworowe (m.in. raka płuca, jelita grubego i prostaty), przerzuty, wznowy choroby, ogniska zapalne oraz obszary niedokrwienia i zaburzonej funkcji narządów.
Główne zastosowania kliniczne:
onkologia – wczesne wykrywanie nowotworów, ocena zaawansowania choroby, monitorowanie leczenia oraz rozpoznawanie nawrotów; jedna z najczulszych metod obrazowania nowotworów, pozwala ocenić rozsiew choroby i efekty terapii;
neurologia – diagnostyka chorób układu nerwowego; ocena metabolizmu mózgu i funkcji ośrodków nerwowych, wspomagająca rozpoznawanie chorób neurodegeneracyjnych i zaburzeń poznawczych;
kardiologia – ocena żywotności mięśnia sercowego i obszarów niedokrwienia oraz diagnostyka zapaleń wsierdzia i dużych naczyń.
Rzadziej także w chorobach zakaźnych i pediatrii.
Wskazania do wykonania PET/CT
Badanie PET/CT znajduje szerokie zastosowanie w nowoczesnej diagnostyce medycznej, umożliwiając dokładną ocenę procesów metabolicznych zachodzących w organizmie. Dzięki swojej wysokiej czułości i precyzji jest szczególnie przydatne zarówno w onkologii, jak i w diagnostyce chorób neurologicznych oraz kardiologicznych. Do najważniejszych wskazań do wykonania tego badania zalicza się:
diagnostykę nowotworów i przerzutów, wczesne wykrywanie zmian nowotworowych,
ocenę stopnia zaawansowania choroby nowotworowej i rozsiewu,
podejrzenie wznowy nowotworu,
planowanie leczenia operacyjnego i radioterapii,
monitorowanie skuteczności leczenia onkologicznego,
diagnostykę wybranych chorób neurologicznych, w tym: choroby Alzheimera, różnicowanie przyczyn otępienia, choroby Parkinsona, padaczki ogniskowej,
ocenę żywotności mięśnia sercowego, niedokrwienia oraz kwalifikacja do rewaskularyzacji,
diagnostykę zapaleń wsierdzia i dużych naczyń,
podejrzenie procesów zapalnych serca i naczyń,
poszukiwanie ognisk zapalnych o niejasnym pochodzeniu.
Jakie są przeciwwskazania do wykonania PET/CT?
PET/CT jest badaniem bezpiecznym, jednak istnieją pewne przeciwwskazania i ograniczenia do jego wykonania. Do najważniejszych należy ciąża, ze względu na narażenie płodu na promieniowanie jonizujące, dlatego u kobiet w wieku rozrodczym często zaleca się wcześniejsze wykluczenie ciąży. Ostrożność należy zachować również u kobiet karmiących piersią, ponieważ podany radioznacznik może przenikać do mleka. Względnym przeciwwskazaniem jest także niewyrównana cukrzyca, gdyż podwyższony poziom glukozy we krwi może zaburzać wynik badania.
Co więcej, trudności w wykonaniu PET/CT mogą wystąpić u pacjentów, którzy nie są w stanie pozostawać nieruchomo przez dłuższy czas lub cierpią na ciężką klaustrofobię. W każdym przypadku decyzja o przeprowadzeniu badania powinna być podejmowana indywidualnie przez lekarza, z uwzględnieniem potencjalnych korzyści i ryzyka.
Jak przebiega badanie PET/CT?
Procedura rozpoczyna się od dożylnego podania radioznacznika. Następnie pacjent pozostaje w spoczynku przez ok. 60 minut. Obrazowanie w pozycji leżącej trwa zwykle 20-40 minut, a cała procedura zajmuje przeciętnie 2-3 godziny.
Po zakończeniu badania zaleca się zwiększenie ilości przyjmowanych płynów w celu przyspieszenia wydalania radiofarmaceutyku.
Jak przygotować się do badania PET/CT?
Przed badaniem należy pozostać na czczo ok. 6 godzin (można pić wodę), unikać wysiłku fizycznego dzień wcześniej oraz poinformować personel o przyjmowanych lekach i chorobach przewlekłych, zwłaszcza cukrzycy. Zalecany jest wygodny strój bez elementów metalowych.
Finansowanie badań PET/CT i zasady refundacji przez NFZ
Badania PET/CT są w całości finansowane przez NFZ bez obciążania placówki kierującej.
Aby możliwa była refundacja badania przez Narodowy Fundusz Zdrowia, na badanie należy zgłosić się ze skierowaniem od lekarza kierującego. Jeżeli wskazanie do wykonania badanie PET/CT nie znajduje się na liście – istnieje możliwość wykonania badania pełnopłatnego.
Najważniejsze informacje o badaniu PET/CT
PET/CT to badanie łączące obrazowanie metaboliczne i anatomiczne, umożliwiające bardzo wczesne wykrywanie zmian chorobowych,
badanie wykorzystuje radioznaczniki (18F-FDG, cholinę, 18F-PSMA), które gromadzą się w tkankach o zwiększonym metabolizmie,
PET/CT pozwala na dokładną lokalizację ognisk chorobowych i ocenę całego ciała w krótkim czasie,
badanie PET/CT umożliwia ocenę zaawansowania choroby, monitorowanie leczenia oraz wykrywanie nawrotów,
procedura jest bezpieczna, jednak przeciwwskazaniem jest m.in. ciąża,
badanie trwa zwykle 2-3 godziny i wymaga wcześniejszego przygotowania (pozostanie na czczo, unikanie wysiłku),
PET/CT może być refundowane przez NFZ na podstawie skierowania; w innych przypadkach możliwe jest wykonanie odpłatne.
Dzięki połączeniu funkcjonalnego i anatomicznego obrazowania PET/CT umożliwia lekarzom trafną diagnozę oraz skuteczne planowanie leczenia. Wybór odpowiedniej placówki oraz właściwe przygotowanie do badania mają kluczowe znaczenie dla uzyskania wiarygodnych wyników i szybkiego wdrożenia terapii.